Bewegen en energie

Maagkanker, slokdarmkanker en de behandeling daarvan vragen veel van je lichaam. Je uithoudingsvermogen kan achteruitgaan, je spierkracht kan afnemen en je kunt erg moe zijn. Ook mentaal kan het zwaar zijn.

Het lijkt misschien logisch om vooral veel rust te nemen tijdens of na de behandeling. Rust is ook belangrijk. Maar bewegen is óók goed voor je lichaam en geest. Bewegen kan helpen om je conditie en spierkracht zo goed mogelijk te behouden of weer op te bouwen. Ook kan het helpen bij vermoeidheid, spanning en somberheid.

Je hoeft niet fanatiek te sporten. Probeer vooral actief te blijven op een manier die bij jou past. Denk aan wandelen, fietsen, zwemmen, lichte oefeningen of bewegen onder begeleiding van een fysiotherapeut. Ben je niet gewend om te bewegen? Begin dan klein, bijvoorbeeld met een korte wandeling of een paar oefeningen per dag. Overleg met je arts, verpleegkundige of fysiotherapeut wat in jouw situatie verstandig en haalbaar is.

Waarom is bewegen belangrijk bij maag- of slokdarmkanker?

Bewegen kan helpen om je lichaam en energie zo goed mogelijk op peil te houden. Dat is belangrijk, omdat maag- en slokdarmkanker en de behandeling daarvan veel van je lichaam vragen.

Regelmatig bewegen kan helpen om:

  • Vermoeidheid te verminderen 
  • Conditie en spierkracht beter te behouden 
  • Herstel na een operatie of behandeling te ondersteunen 
  • Spanning, somberheid of onrust te verminderen 
  • Beter te slapen 

Veel mensen ervaren dat bewegen ook mentaal helpt. Even actief zijn of kleine doelen behalen kan het gevoel geven dat je weer wat meer grip hebt op je lichaam. Dat geeft vertrouwen. 

Voordat je gaat bewegen of trainen 

Overleg met je arts of verpleegkundige over bewegen of sporten. Deze kan je doorsturen naar een fysiotherapeut voor advies. Je kunt ook zelf om een verwijzing vragen. In sommige situaties is begeleiding verstandig, bijvoorbeeld als je:

  • chemotherapie of een andere intensieve behandeling krijgt
  • onlangs bent geopereerd
  • veel bent afgevallen of erg verzwakt bent
  • naast kanker ook nog andere klachten of een chronische aandoening hebt
  • onzeker bent over wat lichamelijk verantwoord is
  • gericht wilt trainen voor herstel of ter voorbereiding op een behandeling

Overleg bij twijfel altijd met je arts of verpleegkundig specialist.

Hoe begin je als je weinig energie hebt?

Weinig energie is juist een van de redenen waarom bewegen lastig kan zijn. Tegelijk kan beweging helpen om je minder futloos te voelen.  

Wat vaak helpt: 

  • Begin met iets kleins en haalbaars 
  • Kies een vorm van bewegen die bij je past 
  • Bouw rustig op om blessures en terugval te voorkomen 
  • Doseer je inspanning en ga niet over je grenzen heen 
  • Bouw naast beweging ook voldoende rustmomenten in 

Bewegen mag energie kosten, maar het mag je niet uitputten. Meer tips vind je op deze website van het Wereld Kanker Onderzoeksfonds.

Heb je klachten zoals duizeligheid, kortademigheid, een onregelmatige hartslag of misselijkheid? Stop dan en overleg met je zorgverlener. 

Welke vorm van bewegen past bij jouw situatie? 

Er is niet één beste vorm van bewegen. Wat passend is, hangt af van je conditie, je klachten, je behandeling en wat je wilt bereiken. 

Mogelijke vormen van bewegen zijn: 

Rustige vormen van bewegen kunnen prettig zijn als je weinig energie hebt of veel spanning ervaart. Kracht- en conditietraining kunnen juist helpend zijn als je spierkracht of uithoudingsvermogen wilt opbouwen, bijvoorbeeld na een operatie. Kies bij voorkeur iets wat je prettig vindt en wat vol te houden is.

Wie kan je begeleiden bij bewegen?

Soms is het prettig om begeleiding te krijgen bij bewegen. Bijvoorbeeld als je herstelt van een operatie, een behandeling krijgt of twijfelt wat je lichaam aankan. Je kunt onder andere terecht bij: 

Dit is een fysiotherapeut met expertise in bewegen bij kanker. Samen kijk je wat in jouw situatie haalbaar is en hoe je conditie en spierkracht veilig kunt opbouwen. Vind een oncologiefysiotherapeut via Onconet. Controleer vooraf bij je zorgverzekeraar of je behandelingen vergoed krijgt.

Sommige sportschooltrainers zijn speciaal opgeleid om mensen met kanker te begeleiden bij sporten en trainen. Meer informatie vind je via  ‘Fitness Trainer Oncologie’.  

Een sportarts kan adviseren over veilig bewegen, vooral als je naast kanker nog andere aandoeningen hebt. Je hebt hiervoor een verwijzing van je huisarts nodig. 

Stichting Tegenkracht helpt mensen met kanker om tijdens of na de behandeling te blijven sporten met begeleiding op maat. 

Sporten in een groep

In sommige ziekenhuizen en fysiotherapiepraktijken kun je deelnemen aan een beweeggroep voor mensen die kanker hebben (gehad). Je sport dan samen met anderen, maar wel op je eigen niveau. Voordat je begint, maakt een fysiotherapeut vaak samen met jou een trainingsschema. Om mee te doen heb je meestal een verwijzing nodig van je arts of verpleegkundige. Verzekeraars vergoeden dit vaak op dezelfde manier als fysiotherapie. Vraag daarom bij je zorgverzekeraar hoeveel behandelingen je vergoed krijgt. Meer informatie vind je via Onconet. 

Oefeningen om thuis te doen 

Ook thuis kun je in beweging blijven. Dat kan prettig zijn als je weinig energie hebt, niet naar een sportschool wilt of liever in je eigen tempo beweegt. 

Denk bijvoorbeeld aan: 

  • wandelen in en om huis 
  • traplopen 
  • rustig fietsen 
  • rek- en strekoefeningen 
  • lichte krachtoefeningen 

Een fysiotherapeut kan je oefeningen meegeven die je zelfstandig kunt uitvoeren. Bekijk ook tips op deze website van Wereld Kanker Onderzoek Fonds.

Je staat er niet alleen voor

Praat met een buddy of kom in contact met lotgenoten.

Verder lezen