Maagkanker of slokdarmkanker heeft niet alleen lichamelijke gevolgen. Het kan ook veel doen met hoe je je voelt. Misschien ben je bang voor wat er komt. Misschien pieker je veel of merk je juist pas na de behandeling wat er allemaal is gebeurd. Sommige mensen voelen zich verdrietig, boos, onzeker of alleen. Anderen herkennen zichzelf niet in die gevoelens, maar merken wel dat ze sneller moe, prikkelbaar of gespannen zijn.
Hoe je reageert, verschilt per persoon en ook per fase. Op deze pagina lees je welke gevoelens kunnen spelen, wat soms helpt en waar je steun kunt vinden.
Wat veel mensen voelen na de diagnose
Na de diagnose komt er vaak van alles tegelijk op je af: onderzoeken, gesprekken, uitslagen, behandelkeuzes. Je krijgt veel informatie en moet soms in korte tijd keuzes maken. Daardoor is er niet altijd ruimte om stil te staan bij wat je voelt. Je bent vooral bezig met wat er op dat moment nodig is. Waar de één direct geraakt wordt, merkt de ander de emotionele gevolgen pas later, bijvoorbeeld na de behandeling of zodra het gewone leven weer verdergaat.
Onzekerheid en angst
Onzekerheid komt vaak voor bij mensen die kanker krijgen. Je kunt bang zijn voor de behandeling, voor uitslagen, voor terugkeer van de ziekte of voor wat er komen gaat. Angst kan zich uiten in veel piekeren, slaapproblemen, lichamelijke onrust of moeite met ontspannen.
Wat kan helpen:
- Schrijf je zorgen op. Wat weet je al? Wat weet je nog niet? Welke vraag wil je stellen aan je arts of verpleegkundige? Door vragen op te schrijven gaan ze uit je hoofd; en kun je ze meenemen naar bijvoorbeeld de volgende afspraak.
- Plan een vast moment om informatie te zoeken. Doe dit niet de hele dag door. Zo voorkom je dat zoeken juist meer spanning geeft.
- Bespreek aanhoudende angst met je huisarts of verpleegkundige. Angst bij kanker is niet ongewoon en komt vaak voor, en er is gerichte begeleiding mogelijk.
Voor meer tips over het omgaan met gevoelens en emoties bij kanker kun je terecht op kanker.nl: Gevoelens en emoties bij kanker | kanker.nl Kanker.nl geeft ook informatie en tips over omgaan met angst bij kanker: Angst bij kanker | kanker.nl
Verdriet, boosheid of somberheid
Bij mensen die kanker krijgen komen vaak gevoelens van verdriet, boosheid of somberheid voor. Je kunt verdriet voelen door verlies of verandering. Bijvoorbeeld op het gebied van je gezondheid, energie, werk, toekomstplannen of vanzelfsprekendheid. Ook boosheid kan erbij horen. Bijvoorbeeld omdat je lichaam veel moet doorstaan, of omdat je leven ineens zo is veranderd.
Sombere gevoelens kunnen komen en gaan. Soms worden ze minder als er meer rust komt. Maar als somberheid langer blijft, als je nergens meer plezier in hebt of als je merkt dat je vastloopt, is het goed om hulp te zoeken. Je hoeft niet te wachten tot het echt niet meer gaat. Soms kunnen een paar gesprekken met je huisarts, praktijkondersteuner, maatschappelijk werker of psycholoog al helpen. Lees op kanker.nl meer tips over hoe om te gaan met sombere gevoelens en waar je terecht kunt voor hulp: Somberheid en depressie bij kanker | kanker.nl
Als je je alleen voelt
Je kunt je eenzaam voelen, ook als er mensen om je heen zijn. Misschien begrijpen anderen niet goed wat je doormaakt. Of lijkt iedereen door te gaan, terwijl jouw leven nog steeds in het teken staat van kanker en de gevolgen daarvan.
Bij maagkanker en slokdarmkanker kunnen klachten ook sociale contacten beïnvloeden. Samen eten, op bezoek gaan of meedoen aan activiteiten kan beperkend zijn als je snel moe bent, weinig kunt eten, of last hebt van spijsverteringsklachten. Het kan helpen om eerlijk te zeggen wat wel en niet lukt. Bijvoorbeeld: “Ik wil je graag zien, maar liever kort.” Of: “Ik eet niet mee, maar kom wel even langs.” Naasten kunnen daarbij ook helpen.
Soms praat het makkelijker met iemand (lotgenoot) die hetzelfde heeft meegemaakt. Iemand die begrijpt dat eten, energie, angst of herstel niet altijd vanzelf gaan. Via SPKS kun je contact komen met een buddy via het buddyprogramma, of op zoek naar lotgenotencontact.
Levensvragen
Het kan zijn dat kanker vragen oproept waar je eerder minder bij stilstond: Wat vind ik belangrijk? Waar wil ik mijn energie aan geven? Hoe kijk ik naar de toekomst?
Je hoeft daar niet alleen mee om te gaan. Je kunt erover praten met iemand die je vertrouwt, met een lotgenoot, je huisarts of een geestelijk verzorger. Een geestelijk verzorger is niet alleen voor mensen die gelovig zijn, maar voor iedereen met levensvragen. Kanker.nl geeft meer uitleg over levensvragen bij kanker en waar je hulp kunt vinden: Levensvragen bij kanker | kanker.nl
Wat kan helpen bij emoties tijdens of na de behandeling
Er is niet één manier om met emoties om te gaan. Wat helpt, verschilt per persoon. Soms helpt praten en soms juist stilte, rust of afleiding. Onderstaande handvatten kunnen steun geven:
- Probeer je gevoelens serieus te nemen. Je hoeft ze niet weg te drukken of meteen op te lossen. Alleen erkennen dat iets spannend, verdrietig of zwaar is, kan al ruimte geven.
- Schrijf vragen en zorgen op. Dat kan helpen om je hoofd leger te maken en om beter voorbereid naar een afspraak te gaan.
- Vertel mensen om je heen wat je nodig hebt. Veel mensen willen iets voor je betekenen, maar weten niet zo goed hoe. Door het klein en concreet te maken, zoals hulp vragen met vervoer, een boodschap doen, een wandeling of een luisterend oor, wordt dit makkelijker.
- Zoek momenten van rust. Dat kan met ademhalingsoefeningen, muziek, wandelen, buiten zijn, een boek, creativiteit of iets anders dat jou helpt om even op adem te komen.
- Let op je energie. Vermoeidheid en spanning versterken elkaar vaak. Op de pagina Bewegen en energie lees je meer over omgaan met minder energie.
Waar kun je hulp vinden?
Blijf niet te lang rondlopen met angst, somberheid of spanning. Je kunt je zorgen bespreken met je huisarts, verpleegkundig specialist, oncologieverpleegkundige of behandelend arts. Zij kunnen met je meedenken en je zo nodig doorverwijzen naar:
- een maatschappelijk werker of psycholoog
- een geestelijk verzorger
- een praktijkondersteuner GGZ
- een psycho-oncologisch centrum.
Op kanker.nl vind je een overzicht waar je terecht kunt voor emotionele hulp of psychosociale zorg: Hulp bij emotionele problemen door kanker (psychosociale zorg) | kanker.nl
Ook een IPSO-centrum voor leven met en na kanker kan steun bieden. Daar kun je terecht voor een gesprek, lotgenotencontact, ontspanning of activiteiten. IPSO-centra zijn er voor mensen met of na kanker, naasten en nabestaanden.
Voor naasten
Ook voor partners, kinderen, familieleden en vrienden kan maagkanker of slokdarmkanker veel emoties oproepen. Je kunt je machteloos voelen, bang zijn of niet goed weten wat je moet zeggen.
Soms ben je vooral aan het zorgen en kom je pas later toe aan je eigen gevoelens. Zoek op tijd steun via de huisarts, een IPSO-centrum, kanker.nl of lotgenotencontact kun je hulp vinden. Op de pagina Voor partners en naasten lees je meer over wat kanker kan betekenen voor de mensen om iemand heen.
Je staat er niet alleen voor
Veel mensen met maagkanker of slokdarmkanker herkennen gevoelens van onzekerheid, angst, verdriet of eenzaamheid. Ook na de behandeling kunnen deze gevoelens blijven. Via SPKS kun je in contact komen met een buddy of lotgenoot. Iemand die begrijpt wat je doormaakt, zonder dat je alles hoeft uit te leggen.
