Oorzaken & Verhoogd Risico 

Hoe maagkanker precies ontstaat, is nog niet altijd duidelijk. Wel weten we dat bepaalde risicofactoren de kans op het krijgen van maagkanker kunnen verhogen. Dit betekent niet dat je automatisch maagkanker krijgt als je één of meerdere risicofactoren hebt, maar het kan wel helpen om hier alert op te zijn. 

Wat zijn risicofactoren voor maagkanker? 

Er zijn medische aandoeningen en factoren die het maagslijmvlies langdurig kunnen beschadigen of veranderen. Hierdoor kan het risico op maagkanker toenemen.

Een langdurige besmetting met de bacterie Helicobacter pylori verhoogt het risico op maagkanker. Deze bacterie kan een chronische ontsteking van het maagslijmvlies en maagzweren veroorzaken. Dit kan ervoor zorgen dat cellen in het maagslijmvlies veranderen. De afwijkende cellen kunnen jaren later in kankercellen veranderen. Dan kan maagkanker ontstaan. Daarom wordt een infectie met Helicobacter pylori altijd behandeld met antibiotica. De bacterie kan de maag ook gevoeliger maken voor schadelijke stoffen, zoals nicotine. 

Dit is een langdurige ontsteking van het maagslijmvlies waarbij het slijmvlies dunner wordt. Deze aandoening kan het risico op maagkanker verhogen. 

Adenomateuze poliepen zijn goedaardige gezwellen die in sommige gevallen kwaadaardig kunnen worden. Ze komen niet vaak voor in de maag, maar kunnen het risico op maagkanker vergroten. 

Een tekort aan maagzuur kan verschillende oorzaken hebben en het risico op maagkanker verhogen. Bij weinig maagzuur kunnen bacteriën makkelijker overleven in de maag, wat het maagslijmvlies kan beschadigen. 

Bij reflux stroomt maagzuur terug vanuit de maag naar de slokdarm. Dit vergroot vooral het risico op kanker bij de overgang van slokdarm naar maag (de cardia). 

Pernicieuze anemie is een zeldzame ziekte waarbij de maag te weinig ‘intrinsic factor’ aanmaakt. Vaak is dit het gevolg van een auto-immuunreactie, waarbij het immuunsysteem het eigen lichaam aanvalt. Mensen met deze aandoening hebben een iets verhoogd risico op maagkanker. 

Wanneer een deel van de maag is verwijderd, is er een grotere kans op kanker in het overgebleven deel van de maag. Een kleinere maag maakt minder maagzuur aan, waardoor bacteriën makkelijker kunnen groeien en het risico op maagkanker kan toenemen. 

Wanneer speelt erfelijkheid een rol? 

Bij ongeveer 3 tot 5 van de 100 mensen met maagkanker speelt erfelijke aanleg een rol. Komt maagkanker voor in je familie? Of heeft iemand in de familie op jonge leeftijd maagkanker? Bespreek dit dan met je huisarts of specialist. Zij kunnen je zo nodig verwijzen naar een klinisch geneticus voor erfelijkheidsonderzoek. 

Leefstijl en maagkanker 

Ook leefstijl kan invloed hebben op het risico op maagkanker. 

Mensen die roken hebben ongeveer twee keer zoveel kans op maagkanker als niet-rokers. Dit geldt vooral voor kanker bij de ingang van de maag (cardiatumor). 

Het drinken van één alcoholische drank per dag verhoogt het risico op maagkanker al. Vooral rokers en mannen lopen hierbij extra risico. 

Elke dag rood of bewerkt vlees eten verhoogt het risico op maagkanker. Rood vlees is het vlees van rund, varken, schaap, geit. Bewerkt vlees is vlees dat is gerookt, gezouten of geconserveerd (zoals worst, ham, bacon, spek). Deze producten kunnen het maagslijmvlies beschadigen, waardoor cellen veranderen en op de lange termijn maagkanker kan ontstaan. 

Een hoge inname van zout vergroot het risico op maagkanker. Dit komt vooral voor bij bewerkte producten zoals: chips, pizza’s, soepen en sauzen, kant-en-klaarmaaltijden, bewerkt vlees. 

Overgewicht is een belangrijke risicofactor voor maagkanker, vooral bij de maagingang. Mensen met overgewicht hebben vaker last van reflux, waarbij het maagzuur het slijmvlies tussen maag en slokdarm kan beschadigen. Het slijmvlies kan na verloop van tijd gaan ontsteken, waardoor cellen veranderen en kankercellen kunnen ontstaan. Daarnaast kunnen vetcellen stoffen afgeven die het risico op kanker verhogen.  

Wanneer bespreek je verhoogd risico met je huisarts? 

Het hebben van één of meerdere risicofactoren betekent niet dat je automatisch maagkanker krijgt. Wel is het belangrijk om alert te zijn op klachten. Het is verstandig om contact op te nemen met je huisarts als: 

De huisarts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is. 

Je staat er niet alleen voor

Praat met een buddy of kom in contact met lotgenoten.